Lourdes 2020

 

Waarom gaan mensen naar Lourdes? Waarom gaan wijzelf? En nog sterker: wat moest Maria daar? Het thema van de Lourdesbedevaarten voor 2020 is wat op de sokkel van het beeld in de grot staat ‘Que soy era immaculada concepciou’, ‘Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis’. En Lourdes voegt er de ondertitel aan toe: ‘Een naam die een zending is…’.

 

1.

‘Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis’. Met die naam maakte Maria zich bekend aan Bernadette. En daarmee heeft ze eigenlijk alles gezegd: onbevlekt ontvangen, dat kan enkel de verdienste zijn van God alleen. Wij kunnen onszelf niet ontvangen, laat staan onbevlekt.

 

God heeft haar vanaf het prille begin in de buik van haar moeder gevrijwaard voor de besmetting van het kwaad. Dat was het gelovig aanvoelen van generaties christenen: dat – niet door eigen verdienste, maar – dat door Gods toedoen het toch mogelijk moet zijn dat een mens gespaard en gevrijwaard blijft van het bederf van zonde en kwaad, dat zo vaak en zo consequent ons leven en onze wereld tekent. Wij mensen zijn toch niet bedoeld voor het kwaad, voor de rotzooi van de wereld, voor liefdeloosheid en onmacht, voor de ondergang, maar we zijn geroepen en bedoeld om puur te zijn en gaaf, mensen uit één stuk, op God en elkaar betrokken, geboetseerd naar Gods woord en daarop gericht, bestemd voor de eeuwigheid. Het moet toch mogelijk zijn dat een mens zonder enige hindernis beschikbaar is voor de liefde die God is en waarin Hij ons wil laten delen? Wie zou dat niet verlangen?

 

Maria laat dat zien, straalt dat uit: in Maria is dat waar geworden. Maria is in die zin ons aller droomvrouw: een schepsel, geen godin of engel of mythische figuur of oermoeder, maar een vrouw, die door God is aangeraakt, die zich beschikbaar stelde voor zijn plan met de wereld en in wie vervolgens de liefde van Godswege vlees kon worden, in plaats van een woord dat in de leegte bleef hangen. Ze woont daarom stralend in de hemel.

 

Een Mariabeeld – dat voelen we aan - is altijd een mooi beeld, een mooie vrouw, een mooi mens. Maria straalt per definitie schoonheid uit, ze is puur, gaaf, heel, heilig zoals dat heet in de kerk, want God is met haar: ‘Wees gegroet, Maria, vol genade, de Heer is met u!’ Waarom gaan we naar Lourdes? Allereerst daarom: om de ontmoeting met deze vrouw, Maria, in al haar schoonheid en puurheid, die zo van God komt en door haar heen straalt.

 

Wij allemaal zijn geroepen om heilig en vlekkeloos te zijn voor Gods aanschijn. En Maria’s voorrecht vertelt ons precies wat onze taak en plaats en roeping in het leven is… Dat we zo in het leven staan – naar best vermogen, heet dat dan – dat God in ons en met ons zijn werk kan doen en vlees en bloed kan worden in onze wereld…

 

2.

Als we weten wie Maria is – Onbevlekte Ontvangenis – dan dringt zich natuurlijk onmiddellijk de vraag op ‘En wij dan? Wie ben ikke dan?’ Lourdes zelf geeft een aantal zaken ter overweging mee, alvorens we antwoord zouden geven op die vraag.

 

Wie ben ik? Dat heeft natuurlijk ook Bernadette zich afgevraagd. Van zichzelf was ze niet veel: arm, ziek, met de nek aangekeken, ongeletterd, kansloos. Het echte antwoord op die vraag heeft ze later zelf gegeven: in haar toewijding en zorg, in haar geduld en haar vreugde, en in haar dienstbaarheid heel bijzonder als zuster in de ziekenzaal.

 

Bernadette moest zich hard maken om naar de grot te mogen en te kunnen gaan. Ze had zelf kunnen afhaken of ze had zich gemakkelijk kunnen laten verhinderen naar de grot te gaan: weerstand genoeg om haar heen, tegen dat gedoe met haar. Maar zij laat zich niet weerhouden en gaat in op de uitnodiging aan de grot. Ze gaat, punt. Het diepste mysterie van het leven moet je opzoeken, bezoeken, ontdekken, opwekken. Op de achtergrond speelt het levens-aanvoelen mee dat leven en liefde nooit alleen maar nemen kan zijn, maar ook geven. Je geeft je aan elkaar, in plaats van dat je alleen maar afneemt van elkaar. Wie Maria – lees: de hemel, die zij vertegenwoordigt – wil leren kennen moet eerst de bereidheid hebben (lang) te luisteren naar haar hart, om door te dringen in het diepe geheim van haar roeping en zending.

 

Dat lijkt me ook de reden dat we jaarlijks graag teruggaan naar Lourdes: met alles wat er in dat jaar weer gebeurd is thuis en in ons leven, dringen we dieper door in het mysterie van geloof en leven…

 

Daarom ook een bedevaart: we bezoeken niet even een heiligdom, erin en eruit, of wat vrijblijvend rondtrampelen, wat selfies, een misje, een kaarsje, een hapje eten en dan gaan we weer, nee, we doorlopen een heel bedevaartprogramma, om maar dieper en dieper door te dringen in de boodschap die ons geschonken wordt. Trouwens, de hemel zelf nodigt ons uit: ‘Zou u zo vriendelijk willen zijn gedurende een tijdlang naar hier te komen?’ vraagt Maria. Onze bedevaart met het bedevaartprogramma in alle facetten geeft daar antwoord op! En Maria claimt ons niet, zoals God zich nooit opdringt, maar nodigt ons uit. Allervriendelijkst.

 

Wie ben ik dan? Tijdens de verschijningen en voor en na bidt Bernadette de rozenkrans. Keer op keer herhaalt ze de woorden van de engel: ‘Wees gegroet, de Heer is met u, vol van genade, gezegend ben je, en gezegend is de Heer in je diepste binnenste’. Geldt dat alleen voor Maria? Of eigenlijk voor alles en iedereen die zijn hart voor God opent en bereid is Hem te ontvangen en op zijn woord te koersen? ‘Gegroet, begenadigde, de Heer is met je!’

 

3.

Ten derde en ten slotte. Een naam, een zending. Voor God is niets verloren. We zijn geworteld in zijn liefde die alles draagt. Aan ons is het die boodschap aan te nemen. We zijn geroepen om met God iets moois tot stand te brengen. In gehoorzaamheid aan zijn woord, luisterend naar Hem, worden we bevrijd uit de gevangenis van de zonde, van egoïsme, van hoogmoed, van angst. Maria is ergens wel een uitzondering – ze is vanaf het prille begin verlost, maar tegelijk geldt voor haar wat allen geldt: God zal ons verlossen en bevrijden. Maria is in die zin beeld van de mensheid. In het hart van de geschiedenis, toen in Nazareth, Bethlehem, Kana en Jeruzalem, en 150 jaar geleden in de Franse Pyreneeën en waar dan ook getuigt zij dat de oorsprong van alles en allen – oorsprong en bestemming – voor ons altijd toegankelijk is.

 

Waarom gaan we op bedevaart? Ten diepste omdat we graag anders en nieuw terug willen komen, genezen en hersteld. Er huist in iedere pelgrim dat diepste verlangen naar heling en heiliging, of je nou ziek of gezond bent. Onder auspiciën van Maria, onder haar toeziend oog, mogen we dat in Lourdes zoals Bernadette ervaren en God daartoe de kans geven.

 

Maar zoals Bernadette de boodschap niet voor zichzelf hield, zo zijn we met haar geroepen om vervolgens niet weer terug te plooien op onszelf, maar die boodschap uit te dragen in heel ons leven! Uiteindelijk zou je mogen zeggen dat Bernadettes missie geslaagd en voltooid is geworden met de bouw van de kapel die Maria gevraagd had en alles waar die voor staat.

 

Zowel Maria als Bernadette zijn zelf tempels voor God geworden – waar Gods woord gehoord wordt en vlees en bloed wordt en waar zijn bevrijdende aanwezigheid gevierd wordt! - en dat is ook onze taak: we doen ons werk voor de bedevaart niet om ons te laten bewonderen, zoals Maria niet verscheen om haarzelf –  maar om Jezus’ blijde boodschap door te geven aan elkaar. ‘Kijk ‘ns hoe mooi God ons maakt!’

 

En eenmaal thuis geldt dat thuis niet minder of anders! We zijn daarbij geen postbodes of providers die zomaar informatie doorgeven, maar we maken ons de boodschap eigen om daar vervolgens met heel ons leven van te getuigen en elkaar in te doen delen. We worden Maria en Bernadette en apostel en heel de kerk.

 

Onze kerk rekent op ons! Onze parochie rekent op ons! We zijn zowel als bedevaart als parochies of bisdom geen vereniging of bedrijf, maar een familie waar we trouwens in ontvangen worden en die ons draagt en waar we omgedraaid mensen ontvangen en elkaar op handen dragen. Met geen andere taak dan zoals Maria en Bernadette elkaar bij Jezus te brengen.

 

Waarom gaan wij naar Lourdes? Wat moest Maria daar? ‘Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis’: een naam die tegelijk een zending is!

 

Ed Smeets